Τι είναι η στομίδα
Η στομίδα είναι το μέρος του χαλινού που μπαίνει στο στόμα του αλόγου και επιτρέπει στον αναβάτη να επικοινωνεί μέσω των ηνιών.
Δρα κυρίως:
• στη γλώσσα
• στις μπάρες (τα οστά χωρίς δόντια)
• στα χείλη
• σε ορισμένες περιπτώσεις στον αυχένα και το πηγούνι (μέσω μοχλού)
Η σωστή στομίδα πρέπει να είναι άνετη, κατάλληλη για το άλογο και το επίπεδο εκπαίδευσής του.
Στομίδες χωρίς μοχλό (Snaffle bits)
Άμεση δράση: όση πίεση βάζεις, τόση δέχεται το άλογο.
Απλή σπαστή (single joint)
• Ένα σημείο άρθρωσης
• Πίεση σε γλώσσα & μπάρες
•
Μπορεί να «τσιμπάει» (nutcracker effect)
•
Καλή για πολλά άλογα, αλλά όχι όλα
Διπλά σπαστή (double joint)
• Δύο αρθρώσεις, ενδιάμεσο πλακάκι
• Πιο ήπια & σταθερή
• Λιγότερη πίεση στις μπάρες
•
Πολύ διαδεδομένη και άνετη
Straight / mullen mouth
• Ίσια ή ελαφρώς καμπύλη
• Σταθερή, χωρίς άρθρωση
• Πίεση κυρίως στη γλώσσα
•
Για άλογα που δεν αντέχουν αρθρώσεις
Στομίδες με μοχλό (Curbs)
Πολλαπλασιαστική δράση μέσω βραχιόνων
Pelham
• Συνδυάζει snaffle + curb
• Πίεση σε στόμα, αυχένα, πηγούνι
• Μπορεί να δουλέψει με 1 ή 2 ζευγάρια ηνιών
•
Θέλει έμπειρο χέρι
Weymouth (διπλός χαλινός)
• Χρησιμοποιείται με bradoon
• Υψηλό επίπεδο dressage
• Πολύ λεπτή επικοινωνία
•
Όχι για αρχάριους
Χαλινά χωρίς στομίδα (Bitless)
Δεν μπαίνουν στο στόμα
Sidepull
• Πίεση στη μύτη
• Πολύ ήπια
•
Για νέους ίππους ή ευαίσθητα στόματα
Hackamore
• Πίεση σε μύτη & αυχένα
• Μπορεί να γίνει αρκετά δυνατή
•
Θέλει σωστή εφαρμογή
Υλικά στομίδας
• Ανοξείδωτο ατσάλι: ουδέτερο, ανθεκτικό
• Χαλκός / sweet iron: αυξάνει σιελόρροια
• Καουτσούκ / πλαστικό: πιο μαλακά, αλλά πιο χοντρά
Το πάχος επηρεάζει την ένταση → λεπτό ≠ πάντα πιο σκληρό, εξαρτάται από το στόμα.
Πώς διαλέγουμε σωστή στομίδα
Ανατομία στόματος (γλώσσα, μπάρες)
Επίπεδο εκπαίδευσης αλόγου & αναβάτη
Άθλημα (βόλτες, άλματα, dressage)
Αντίδραση αλόγου (μασάει, ανοίγει στόμα, σφίγγεται;)
Η στομίδα δεν διορθώνει προβλήματα εκπαίδευσης.
Συμπέρασμα
Η σωστή στομίδα είναι:
• όσο πιο απλή γίνεται
• όσο ήπια χρειάζεται
• και πάντα προσαρμοσμένη στο άλογο
Παράδειγμα: Διαφορά Gag bit και Pessoa
Το Gag bit και Pessoa συχνά συγχέονται, αλλά δεν είναι το ίδιο ούτε χρησιμοποιούνται με τον ίδιο σκοπό.
Gag Bit vs Pessoa
Πότε και γιατί τα χρησιμοποιούμε
Gag Bit
Τι είναι
• Στομίδα με ολίσθηση των ηνιών μέσα από τους κρίκους
• Όταν τραβάς, η στομίδα ανεβαίνει στο στόμα
• Ασκεί πίεση:
• στις μπάρες
• στις γωνίες των χειλιών
• στον αυχένα
Πότε χρησιμοποιείται
Σε άλογα που:
• Βαραίνουν μπροστά
• Στηρίζονται έντονα στα χέρια
• Κατεβάζουν πολύ τον λαιμό και “τραβάνε”
• Χρειάζονται βοήθεια να σηκώσουν τον μπροστινό κορμό
Πλεονεκτήματα
• Σηκώνει το άλογο μπροστά
• Δίνει περισσότερο έλεγχο χωρίς υπερβολική δύναμη
Προσοχή
Μπορεί να γίνει πολύ έντονη
Όχι για καθημερινή χρήση
Θέλει σταθερό, έμπειρο χέρι
Pessoa (Dutch Gag)
Τι είναι
• Στομίδα με πολλαπλούς κρίκους
• Δεν γλιστρά, αλλά λειτουργεί με μοχλό
• Όσο πιο χαμηλά μπαίνουν τα ηνία, τόσο πιο έντονη η δράση
Πίεση που ασκεί
• στο στόμα
• στον αυχένα
• (μερικές φορές) στα χείλη
Πότε χρησιμοποιείται
Σε άλογα που:
• Δυναμώνουν και “φεύγουν”
• Σηκώνουν το κεφάλι και αγνοούν το χέρι
• Γίνονται πολύ δυνατά σε άλματα ή cross-country
Πλεονεκτήματα
• Ρυθμιζόμενη ένταση
• Σταθερότερη από gag
• Δημοφιλής σε άλματα
Προσοχή
Αν μπει χαμηλά, γίνεται πολύ δυνατή
Μπορεί να τραβήξει το κεφάλι πίσω αντί πάνω
Κύριες διαφορές με μια ματιά
Χαρακτηριστικό Τρόπος δράσης Χαρακτηριστικό Τρόπος δράσης
Gag Bit Ολίσθηση Pessoa Μοχλός
Σηκώνει μπροστά
Πολύ
Μέτρια
Έλεγχος Για άλογα που βαραίνουν Για άλογα που φεύγουν
Σταθερότητα Λιγότερη Περισσότερη
Καθημερινή χρήση
Όχι
Με προσοχή
Ποιο να διαλέξω;
•
Άλογο που βαραίνει & τραβάει κάτω → Gag
•
Άλογο που δυναμώνει & δεν μαζεύεται → Pessoa
•
Αν το άλογο ανοίγει στόμα / αντιστέκεται → ίσως λάθος επιλογή

